Latijn·Basis
De eerste en tweede declinatie
De a-woorden en de us-woorden: samen het grootste deel van je woordenlijst.
Meteen oefenen
5 stappen, 10 oefenzinnen.
Zo loopt dit onderdeel
- 1Twee rijtjes uitgangenLezen: de regel met de voorbeelden erbij.
- 2De eerste en tweede declinatieDe tabel zelf invullen, tot hij helemaal klopt.
- 3De goede vorm5 zinnen om zelf te maken.
- 4Onzijdig en meervoud3 zinnen om zelf te maken.
- 5Zelf een zin schrijven2 zinnen om zelf te maken.
De eerste declinatie herken je aan de genitivus op -ae, en de woorden zijn bijna allemaal vrouwelijk: puella, aqua, terra, vita. De tweede heeft een genitivus op -i en is mannelijk (op -us) of onzijdig (op -um).
| 1e: puella | 2e m: dominus | 2e o: templum | |
|---|---|---|---|
| nom. ev. | puella | dominus | templum |
| gen. ev. | puellae | domini | templi |
| dat. ev. | puellae | domino | templo |
| acc. ev. | puellam | dominum | templum |
| abl. ev. | puella | domino | templo |
| nom. mv. | puellae | domini | templa |
| acc. mv. | puellas | dominos | templa |
De uitgangen los
| 1e (f) | 2e (m) | 2e (o) | |
|---|---|---|---|
| nom. ev. | -a | -us | -um |
| gen. ev. | -ae | -i | -i |
| dat. ev. | -ae | -o | -o |
| acc. ev. | -am | -um | -um |
| abl. ev. | -a | -o | -o |
| nom. mv. | -ae | -i | -a |
| gen. mv. | -arum | -orum | -orum |
| dat. mv. | -is | -is | -is |
| acc. mv. | -as | -os | -a |
| abl. mv. | -is | -is | -is |
Merk op dat de dativus en de ablativus in het meervoud allebei -is zijn, in alle drie de kolommen. Dat is geen toeval maar een regel die in het hele Latijn geldt.
Woorden op -er en de vocativus
- Sommige woorden van de tweede declinatie eindigen op -er: puer, pueri (de jongen); ager, agri (de akker). Bij ager valt de e weg zodra er een uitgang bij komt, bij puer niet. Je ziet het aan de genitivus.
- De vocativus is bij woorden op -us anders dan de nominativus: domine!, Marce! Bij alle andere woorden en in het meervoud is hij gelijk aan de nominativus.
- filius en namen op -ius hebben een vocativus op -i: fili!, Corneli!
Veelgestelde vragen
- Hoe weet ik of een woord bij de eerste of de tweede declinatie hoort?
- Aan de genitivus die in je woordenlijst staat. Eindigt die op -ae, dan is het de eerste declinatie; eindigt hij op -i, dan de tweede.
- Waarom betekent puellae drie dingen?
- Omdat de genitivus enkelvoud, de dativus enkelvoud en de nominativus meervoud in de eerste declinatie dezelfde uitgang hebben. Welke het is, moet uit de zin blijken.