Latijn·Basis
De eerste en tweede declinatie
De a-woorden en de us-woorden: samen het grootste deel van je woordenlijst.
5 stappen, 10 oefenzinnen
OefenenZo loopt dit onderwerp
- 1Twee rijtjes uitgangenLezen
- 2De eerste en tweede declinatieTabel invullen
- 3De goede vorm5 zinnen
- 4Onzijdig en meervoud3 zinnen
- 5Zelf een zin schrijven2 zinnen
De eerste declinatie herken je aan de genitivus op -ae, en de woorden zijn bijna allemaal vrouwelijk: puella, aqua, terra, vita. De tweede heeft een genitivus op -i en is mannelijk (op -us) of onzijdig (op -um).
| 1e: puella | 2e m: dominus | 2e o: templum | |
|---|---|---|---|
| nom. ev. | puella | dominus | templum |
| gen. ev. | puellae | domini | templi |
| dat. ev. | puellae | domino | templo |
| acc. ev. | puellam | dominum | templum |
| abl. ev. | puella | domino | templo |
| nom. mv. | puellae | domini | templa |
| acc. mv. | puellas | dominos | templa |
De uitgangen los
| 1e (f) | 2e (m) | 2e (o) | |
|---|---|---|---|
| nom. ev. | -a | -us | -um |
| gen. ev. | -ae | -i | -i |
| dat. ev. | -ae | -o | -o |
| acc. ev. | -am | -um | -um |
| abl. ev. | -a | -o | -o |
| nom. mv. | -ae | -i | -a |
| gen. mv. | -arum | -orum | -orum |
| dat. mv. | -is | -is | -is |
| acc. mv. | -as | -os | -a |
| abl. mv. | -is | -is | -is |
Merk op dat de dativus en de ablativus in het meervoud allebei -is zijn, in alle drie de kolommen. Dat is geen toeval maar een regel die in het hele Latijn geldt.
Woorden op -er en de vocativus
- Sommige woorden van de tweede declinatie eindigen op -er: puer, pueri (de jongen); ager, agri (de akker). Bij ager valt de e weg zodra er een uitgang bij komt, bij puer niet. Je ziet het aan de genitivus.
- De vocativus is bij woorden op -us anders dan de nominativus: domine!, Marce! Bij alle andere woorden en in het meervoud is hij gelijk aan de nominativus.
- filius en namen op -ius hebben een vocativus op -i: fili!, Corneli!
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of een woord bij de eerste of de tweede declinatie hoort?
Aan de genitivus die in je woordenlijst staat. Eindigt die op -ae, dan is het de eerste declinatie; eindigt hij op -i, dan de tweede.
Waarom betekent puellae drie dingen?
Omdat de genitivus enkelvoud, de dativus enkelvoud en de nominativus meervoud in de eerste declinatie dezelfde uitgang hebben. Welke het is, moet uit de zin blijken.