Latijn·Basis
De zes naamvallen
De uitgang zegt wat een woord in de zin doet. Daarom mag de volgorde vrij zijn.
Meteen oefenen
2 stappen, 4 oefenzinnen.
Zo loopt dit onderdeel
- 1De uitgang doet wat de volgorde in het Nederlands doetLezen: de regel met de voorbeelden erbij.
- 2Welke naamval, welke rol?4 zinnen om zelf te maken.
In het Nederlands weet je aan de plaats wie wat doet: "de man ziet de vrouw" is iets anders dan "de vrouw ziet de man". In het Latijn staat dat in de uitgang, en daarom mag de volgorde vrij zijn.
Puella puerum videt. het meisje ziet de jongen
Puerum puella videt. precies hetzelfde
Videt puella puerum. nog steeds hetzelfde
Puellam puer videt. nu ziet de jongen het meisje
Eén letter is dus het hele verschil. Dat is even wennen, maar het betekent ook dat je een Latijnse zin kunt lezen zodra je de uitgangen kent, hoe raar hij ook geordend is.
De zes naamvallen en hun vraag
| Naamval | Vraag | Rol | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| nominativus | wie of wat doet het? | onderwerp | Puella ridet. |
| genitivus | van wie? | bezit, "van" | liber puellae |
| dativus | aan wie? | meewerkend voorwerp | Librum puellae do. |
| accusativus | wie of wat ondergaat het? | lijdend voorwerp | Puellam video. |
| ablativus | waarmee, waardoor, waar? | bijwoordelijk | Gladio pugnat. |
| vocativus | aangesproken | roepvorm | Marce, veni! |
Wat er in je woordenlijst staat
Een Latijns naamwoord leer je nooit alleen. Je leert er de genitivus en het geslacht bij, want daar haal je de stam en de verbuiging uit: rex, regis, m. De stam is reg-, en die komt niet uit rex maar uit regis.
puella, puellae, f. -> stam puell-, 1e declinatie
dominus, domini, m. -> stam domin-, 2e declinatie
rex, regis, m. -> stam reg-, 3e declinatie
Veelgestelde vragen
- Waarom mag de woordvolgorde in het Latijn vrij zijn?
- Omdat de uitgang al zegt wat een woord doet. Puella puerum videt en puerum puella videt betekenen allebei "het meisje ziet de jongen", want puella is nominativus en puerum accusativus.
- Waarom staat er een tweede vorm bij elk Latijns naamwoord?
- Dat is de genitivus, en daar haal je de stam uit. rex, regis geeft de stam reg-; corpus, corporis geeft corpor-. Aan de nominativus alleen zie je dat niet.