Frans·3 min lezen
Franse uitspraak: de klanken en de liaisons
Frans schrijf je anders dan je het zegt. Deze zes klanken en één verbindingsregel halen het meeste Nederlands uit je Frans.
Frans is de taal waarin je de helft van wat er staat niet zegt, en waarin je af en toe iets zegt wat er niet staat. Dat klinkt willekeurig, maar er zitten een paar regels onder, en die zijn goed te leren.
De u is niet oe en niet uu
De Franse u in *tu*, *rue* en *sur* is het klassieke struikelblok, en het verschil met ou (*tout*, *vous*) is betekenisdragend: *tu* en *tout* zijn niet hetzelfde woord.
De truc: zeg ie, en duw dan alleen je lippen naar voren. Je tong blijft waar hij is. Wat eruit komt is de Franse u. Zeg je in plaats daarvan oe, dan zit je tong te ver naar achteren en klinkt het als *tout*.
De r zit in je keel
De Franse r is een huig-r, achterin. Nederlands heeft die klank ook, dus als je uit het zuiden of de Randstad komt kun je het waarschijnlijk al. Denk aan het schrapen van de Nederlandse ch en laat je stem meedoen; dat is ongeveer de Franse r.
De vier neusklanken
| Geschreven | Klank | Voorbeelden |
|---|---|---|
| an, am, en, em | aan door de neus | grand, temps, enfant |
| on, om | oon door de neus | bon, nom, maison |
| in, im, ain, ein | ehn door de neus | vin, pain, matin |
| un, um | als in, iets ronder | un, lundi, brun |
Belangrijk: de n zelf spreek je niet uit. *bon* is niet "bon" maar één neusklank zonder n aan het eind. Zeg je de n toch, dan klinkt het meteen Nederlands.
De letters aan het eind die je niet zegt
Een e, s, t, d, x of z aan het eind van een woord blijft meestal stil. *petit* klinkt als "peti", *grands* als "gran", *chez* als "sjee".
De uitzondering is een handige: c, r, f, l worden aan het eind wél gezegd. Onthoud ze als het Engelse woord CaReFuL. *avec*, *bonjour*, *neuf*, *animal*: die hoor je allemaal.
Liaison: de stille letter die toch meedoet
Begint het volgende woord met een klinker, dan wordt die stille eindletter alsnog uitgesproken en aan het volgende woord vastgeplakt. Dat is de liaison, en het is de reden dat gesproken Frans één lange sliert lijkt.
les amis → "lee-zami" (s wordt z)
un petit ami → "peti-tami" (t wordt t)
grand homme → "gran-tom" (d wordt t)
nous avons → "noe-zavon"
Het hoeft niet altijd. Verplicht is hij na een lidwoord of voornaamwoord (*les amis*, *nous avons*, *ils ont*) en na een bijvoeglijk naamwoord dat ervoor staat. Verboden is hij na et (*et || elle*) en voor een woord met een aangeblazen h (*les || héros*).
Wat Nederlanders standaard fout doen
- De klemtoon. Frans legt hem op de laatste lettergreep van de zinsgroep, Nederlands vooraan het woord. *restaurANT*, niet *RESTaurant*.
- De laatste letter uitspreken. *Paris* is "Paree", *beaucoup* is "bokoe".
- De h zeggen. Die is altijd stil. *l’hôtel* is "lotel".
- oi lezen als "oj". *moi* is "mwa", *trois* is "trwa".
- ch als de Nederlandse ch. In het Frans is het "sj": *chercher* is "sjersjee".
Elk nieuw woord in Woordvos wordt hardop voorgelezen in de taal die je leert. Zeg het na, twee seconden per woord, en je leert de klank en het woord in dezelfde beurt in plaats van in twee.
Veelgestelde vragen
- Hoe spreek je de Franse u uit?
- Zeg "ie" en duw daarna alleen je lippen naar voren, zonder je tong te verzetten. Zeg je "oe", dan zit je tong te ver naar achteren en zeg je tout in plaats van tu.
- Welke letters spreek je in het Frans wel uit aan het eind?
- c, r, f en l, te onthouden als CaReFuL: avec, bonjour, neuf, animal. De rest, waaronder e, s, t, d, x en z, blijft meestal stil.
- Wanneer maak je een liaison?
- Als het volgende woord met een klinker begint en er een grammaticale band is: na een lidwoord of voornaamwoord (les amis, nous avons) en na een bijvoeglijk naamwoord dat ervoor staat. Na et maak je er nooit een.