Een week voor je talentoets: een schema dat wel werkt

Iedereen weet dat je niet moet stampen op de avond ervoor, en iedereen doet het toch. Dat komt niet door luiheid maar doordat "eerder beginnen" geen plan is. Zonder te weten wát je op maandag doet, blijft er alleen woensdagavond over.

Hieronder staat het wel als plan. Vijf avonden van twintig minuten, met per avond een andere opdracht. Bij elkaar iets meer dan een uur en drie kwartier, en dat is minder dan de meeste mensen op die ene avond kwijt zijn.

Waarom de avond ervoor zo slecht werkt

Op één avond zakt er niets weg. Je leest een woord, je ziet het tien minuten later terug, en je weet het nog. Dat voelt als kennen, maar je hebt alleen bewezen dat je iets tien minuten kunt vasthouden.

Wat een woord vastzet is het terughalen ervan als het half weggezakt is. Dat kost moeite, het voelt alsof het slechter gaat, en juist die moeite is het werk. Een dag ertussen is daarom geen verspilling maar het actieve ingrediënt.

Het schema

Het gat tussen zaterdag en maandag is geen slordigheid. Precies daar zakt er genoeg weg om het terughalen op maandag iets waard te maken.

Wat je op welke avond precies doet

Vrijdag en zaterdag: nieuw

Nieuwe stof leer je in blokken van ongeveer twintig, met twee nieuwe woorden per ronde. Wie met twintig tegelijk begint houdt er zeven in de lucht en verliest ze alle zeven. Per woord doorloop je het rijtje: zien, herkennen, typen met hint, typen zonder hint.

Maandag: alleen de missers

Dit is de dag waarop de meeste tijd wordt verspild. De verleiding is om alles nog eens door te lopen, en dan besteed je twintig minuten aan de woorden die je toch al kende. Doe alleen wat op zaterdag misging. Dat zijn er meestal een stuk of acht, en die acht bepalen je cijfer.

Dinsdag: schrijven, niet kiezen

Meerkeuze en flitskaarten voelen goed en meten niets. Op dinsdag typ je alles uit, van het Nederlands naar de vreemde taal, want dat is de kant die op de toets staat. Wie hier de helft haalt, weet nu waar hij staat en heeft nog een dag.

Woensdag: kort en hardop

Tien minuten, alleen wat nog rood staat, en zeg het één keer hardop. Meer moet je niet doen: een avond lang herhalen wat al goed staat, geeft je vooral het gevoel dat je hard gewerkt hebt.

Zet er de grammatica bij

Op de meeste talentoetsen staan woorden én grammatica, en de tweede is meestal waar de punten weglekken. Maandag is er de beste avond voor: de woorden zijn dan al twee keer langs geweest, en je hebt zinnen om de regel op toe te passen.

Doe daar één onderwerp per keer en maak de zinnen zelf af in plaats van ze te lezen. Bij grammatica leren staat waarom dat verschil zo groot is; bij de grammatica in Woordvos kun je het meteen invullen.

Als het al dinsdag is

Dan werkt het schema niet meer, maar er valt nog iets te redden. Doe dit, in deze volgorde:

1. 1Kijk eerst wat je al kent. Loop de lijst één keer door en streep weg wat er meteen uit komt. Dat scheelt vaak een derde.
2. 2Verdeel de rest in twee blokken. Doe blok één vanavond en blok twee morgenochtend, niet allebei vanavond.
3. 3Typ, kies niet. Je hebt geen tijd om jezelf voor de gek te houden.
4. 4Sla de grammatica niet over. Eén regel goed kennen levert vaak meer punten op dan tien extra woorden.

En slaap. Een uur extra leren na middernacht kost je meer aan concentratie dan het aan kennis oplevert; wat je die avond leerde wordt tijdens je slaap pas vastgezet.