Leren·4 min lezen
Woordjes leren: wat werkt en wat alleen tijd kost
Acht dingen die je woordjes laten blijven plakken, vier gewoontes die vooral het gevoel geven dat je bezig bent, en een schema.
Over onthouden is behoorlijk veel bekend. Lastig is alleen dat de manieren die het beste werken zich zwaar laten aanvoelen, en de manieren die prettig gaan meestal weinig opleveren. Wie een uur lang zijn woordenlijst overschrijft, heeft aan het eind een vol schrift.
Wat werkt
Jezelf overhoren in plaats van herlezen
Dit is het grootste verschil dat er te maken valt. Herlezen gaat licht omdat het antwoord er staat. Terughalen gaat zwaar, en dat is de hele reden dat het werkt: het spoor dat je aanlegt loopt naar het antwoord toe, en dat is het spoor dat je bij de toets nodig hebt.
Spreiden over meerdere dagen
Vier keer twintig minuten verspreid over vier dagen levert veel meer op dan één keer tachtig minuten. Tussen twee sessies zakt een woord een beetje weg, en het terughalen van iets dat half weg is, is precies waar het om gaat. Op één avond zakt er niets weg.
Door elkaar oefenen
Woorden in de volgorde van je blaadje oefenen is een van de makkelijkste manieren om jezelf voor de gek te houden. Haal de volgorde elke ronde door elkaar, anders leer je de rij.
Fouten laten terugkomen, maar niet meteen
Een woord dat je twee tellen na de fout opnieuw krijgt, heb je goed omdat het antwoord nog op je scherm stond. Laat er een paar woorden tussen zitten. Wel meteen één keer overschrijven trouwens, want dan zien je ogen en je vingers de goede vorm.
Kleine porties
Twee nieuwe woorden per ronde, waarna de vorige twee opschuiven. Zo heb je er nooit meer dan een handvol tegelijk in de lucht. Twintig woorden in één keer beginnen werkt niet, hoe goed je ook je best doet.
Horen wat je leert
Een woord dat je alleen gelezen hebt, ken je in één vorm. Bij een luistertoets komt het in een andere vorm langs en herken je het niet. Twee seconden per woord is genoeg om dat te voorkomen.
Eén voorbeeldzin per woord
Een los woord zweeft. Eén zin waarin het op zijn natuurlijke plek staat geeft het een haakje, en zorgt er meteen voor dat je de zin eromheen goed krijgt. Uit je hoofd leren hoeft niet; gezien hebben is genoeg.
Elke dag iets
Tien minuten per dag verslaat anderhalf uur op zondag. Niet omdat tien minuten veel is, maar omdat je dan zes keer per week een woord moet terughalen dat net begon weg te zakken. Een reeks bijhouden helpt daar meer bij dan je zou denken: je wilt hem niet kwijt.
Wat vooral tijd kost
Overschrijven
Een woord tien keer overschrijven voelt als werken en is de manier waarmee je met de minste inspanning het minste onthoudt. Je kopieert letters; er hoeft niets uit je geheugen te komen. Eén keer overschrijven na een fout is wel nuttig.
Markeren en onderstrepen
Een gemarkeerde woordenlijst leest prettiger. Verder gebeurt er niets: aan het eind weet je precies evenveel als aan het begin, alleen ziet het er kleurrijker uit.
Alleen de makkelijke kant
Van Duits naar Nederlands herken je het woord en denk je dat je het kent. Bij de toets moet je de andere kant op. Besteed minstens de helft van je tijd aan de richting waarin jij het vreemde woord moet produceren.
Een uur achter elkaar
Na een minuut of twintig zakt je aandacht en ga je herlezen in plaats van terughalen. Vanaf dat punt breng je vooral tijd door met je woordenlijst. Stop, en doe morgen weer twintig minuten.
Een schema voor vijf dagen
| Wanneer | Wat | Hoe lang |
|---|---|---|
| 5 dagen ervoor | Blok 1 en 2 helemaal nieuw leren | 25 min |
| 4 dagen ervoor | Blok 3, plus blok 1 en 2 overhoren | 25 min |
| 3 dagen ervoor | Blok 4, plus alles wat fout ging | 20 min |
| 2 dagen ervoor | Alles door elkaar, alleen schrijven | 15 min |
| De dag ervoor | Alleen de woorden die nog rood staan | 10 min |
Bij elkaar iets minder dan anderhalf uur over vijf dagen. Dat is minder dan de meeste mensen op één avond kwijt zijn, en wat je ervan overhoudt gaat door tot ver na de toets.
Veelgestelde vragen
- Wat is de beste manier om woordjes te leren?
- Jezelf overhoren in plaats van herlezen, verdeeld over meerdere korte sessies, met de woorden elke keer in een andere volgorde. Laat fouten terugkomen nadat er iets anders tussen zat. Overschrijven en markeren voelen als werken maar leveren weinig op.
- Hoe lang moet je per dag woordjes leren?
- Vijftien tot vijfentwintig minuten. Daarna zakt je aandacht en ga je herlezen in plaats van terughalen. Vier korte sessies op vier dagen leveren veel meer op dan één lange sessie van dezelfde duur.
- Helpt het om woordjes over te schrijven?
- Eén keer overschrijven direct na een fout helpt, omdat je de goede vorm ziet. Tien keer overschrijven levert bijna niets op: je kopieert letters zonder dat er iets uit je geheugen hoeft te komen.